Σε όσους δεν γύρισαν σπίτι και σε όσους ρίσκαραν τα πάντα για να γυρίσει κάποιος άλλος.
Ζούμε σε μια εποχή όπου ο θάνατος μπορεί να έρθει χωρίς προειδοποίηση. Όχι από επιλογή, όχι από ρίσκο που πήραμε συνειδητά, αλλά από μια σκεπή που ξεκολλά και πέφτει στο κεφάλι μας. Από έναν ανελκυστήρα που δεν συντηρήθηκε. Από ένα τρένο που δεν έπρεπε ποτέ να συγκρουστεί. Από έναν δρόμο που δεν συγχωρεί, μια νεροποντή που πνίγει, μια φωτιά που εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα. Γεγονότα που μπορούν να συμβούν στον καθένα μας, απλώς επειδή βγήκαμε από το σπίτι.
Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι στατιστικές. Είναι θύματα αμέλειας, ανευθυνότητας, προχειρότητας. Θύματα αποφάσεων που πάρθηκαν από «μεγάλους», μακριά από την καθημερινότητα των «μικρών». Είναι ήρωες χωρίς να το έχουν επιλέξει. Γιατί ήρωας δεν είναι μόνο εκείνος που σώζει, αλλά και εκείνος που χάνεται άδικα και μας αναγκάζει να κοιτάξουμε κατάματα την αλήθεια.
Μέσα όμως σε αυτή τη σκληρή πραγματικότητα, υπάρχουν και οι άλλοι ήρωες. Εκείνοι που ρισκάρουν τη ζωή τους για να σώσουν κάποιον που δεν γνωρίζουν. Στα ναυάγια, στους δρόμους, στα φλεγόμενα σπίτια. Άνθρωποι που δεν περιμένουν εντολές, δεν ρωτούν «ποιος φταίει», δεν σκέφτονται το κόστος. Απλώς δρουν. Και χάρη σε αυτούς, κάποιοι ζουν.
Αυτοί οι ήρωες δεν φορούν πάντα στολές. Δεν ανήκουν σε μηχανισμούς εξουσίας. Είναι απλοί άνθρωποι. Μικρές ομάδες. Γείτονες. Περαστικοί. Εκεί κρύβεται μια αλήθεια που συχνά ξεχνάμε: δεν θα σωθούμε από τις κυβερνήσεις, ούτε από τους “μεγάλους”. Η ιστορία δείχνει ότι οι αλλαγές έρχονται όταν οι μικροί ενώνονται. Όταν οι πολλές μικρές δυνάμεις γίνονται μία μεγάλη.
Μας έχουν μάθει να περιμένουμε. Να ελπίζουμε ότι κάποιος από πάνω θα φροντίσει. Όμως αυτοί δεν έχουν υπολογίσει κάτι: τη δύναμή μας όταν είμαστε ενωμένοι. Όταν οι άνθρωποι του ύψους συναντιούνται, γίνονται κύμα. Και κανένα σύστημα δεν αντέχει ένα κύμα συνειδητοποιημένων ανθρώπων.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Εκείνη που βλέπει έναν άνθρωπο να πέφτει στον δρόμο και δεν σκύβει να τον σηκώσει. Που προσπερνά, που κοιτάζει αλλού, που λέει «δεν είναι δικό μου θέμα». Η αγένεια στην οδήγηση, το μίσος στο τιμόνι, το κορνάρισμα, η προσπέραση του ασθενοφόρου, η έλλειψη σεβασμού στη ζωή. Μικρές καθημερινές πράξεις που δείχνουν πόσο βαθιά μπορούμε να πέσουμε.
Έχουμε γίνει, ως κοινωνία, είτε του ύψους είτε του βάθους. Δεν υπάρχει ουδέτερη στάση όταν κάποιος κινδυνεύει δίπλα σου. Ή θα απλώσεις το χέρι ή θα το τραβήξεις πίσω. Και αυτό δεν χτίζεται σε μια στιγμή κρίσης — χτίζεται από παιδί.
Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ευθύνη μας. Η παιδεία, τα σχολεία. Πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχει ουσιαστική οδική ασφάλεια από μικρή ηλικία; Πώς να μαθαίνουν τα παιδιά να κυκλοφορούν, να σέβονται τη ζωή, να κατανοούν τον κίνδυνο; Πώς να μην υπάρχουν ψυχολόγοι μέσα στα σχολεία, άνθρωποι να ακούν, να στηρίζουν, να καλλιεργούν ενσυναίσθηση και κριτική σκέψη;
Γιατί αν μάθεις ένα παιδί να σκέφτεται, να σέβεται και να επιλέγει, τότε αργότερα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Ακόμα κι αν μια κυβέρνηση του πει ότι «αυτό πρέπει να κάνεις». Αν θελήσει να πλέκει βελονάκι, θα το κάνει επειδή το διάλεξε. Κι αν θελήσει να γίνει μοδίστρα, θα γίνει άριστη, όχι επειδή του το επέβαλαν, αλλά επειδή είχε τη σκέψη και την ελευθερία να αποφασίσει μόνο του.
Όλα ξεκινούν από το σπίτι. Από το πώς μιλάμε, πώς οδηγούμε, πώς φερόμαστε στον αδύναμο. Από το αν μαθαίνουμε στα παιδιά να βοηθούν ή να προσπερνούν. Ο κόσμος έξω είναι γεμάτος κινδύνους που δεν ελέγχουμε. Αυτό που ελέγχουμε είναι ποιοι είμαστε όταν αυτοί οι κίνδυνοι εμφανίζονται μπροστά μας.
Γιατί στο τέλος, δεν θα μας κρίνουν οι νόμοι που δεν εφαρμόστηκαν, ούτε οι υποσχέσεις που δόθηκαν. Θα μας κρίνει αν όταν κάποιος έπεσε μπροστά μας, επιλέξαμε να σταθούμε όρθιοι.
Αν γίναμε άνθρωποι του ύψους ή αν χαθήκαμε στο βάθος!
Αθανασία Παπαδοπούλου
23/1/2026

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου