Άλλο να σε χειροκροτούν κι άλλο να σε κρατούν (Εμπνευσμένο από τον χαμό του Γιώργου Μαζωνάκη)

 Έχω γράψει ένα διήγημα για τη μοναξιά και τη μοναχικότητα. Η γοργόνα ο άνθρωπος και ο κάβος. Μια μυθοπλασία, θα πει κάποιος. Κι όμως, μέσα στη μυθοπλασία κρύβονται πολλές αλήθειες. Ίσως περισσότερες απ’ όσες αντέχουμε να κοιτάξουμε κατάματα.

Γιατί ζούμε σε μια κοινωνία που μας βομβαρδίζει από παντού. Ειδήσεις, ψευδείς ειδήσεις, εικόνες, απόψεις, καταγγελίες, «ειδικούς», αλγόριθμους. Όλοι μιλούν. Όλοι έχουν κάτι να πουν. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον απίστευτο θόρυβο, ο άνθρωπος παραμένει μόνος. Κοιτάξτε, για παράδειγμα, τη μοναξιά του Μαζωνάκη. Δεν ξέρω τι ακριβώς συνέβει στη ζωή του και δεν είναι δική μου δουλειά να το κρίνω. Ξέρω όμως κάτι άλλο: ίσως ένα τέταρτο από εκείνο το νυχτερινό λαϊκό προσκύνημα, από εκείνον τον κόσμο που παραβρέθηκαν, τους συναδέλφους του που αν ήταν παρών στη ζωή του ανθρώπου και όχι μόνο στη σκηνή του, να είχε εξαφανίσει ένα μεγάλο κομμάτι της μοναξιάς του. Γιατί άλλο είναι να σε χειροκροτούν κι άλλο να σε κρατούν. Άλλο να σε ξέρουν όλοι κι άλλο να σε γνωρίζει έστω ένας άνθρωπος πραγματικά. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Μιλάμε για την υγεία. Για τους γιατρούς μας, που στην πλειονότητά τους δίνουν έναν πραγματικό αγώνα και έχουν γνώσεις, ευθύνη και επιστημονική κατάρτιση. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις. Και υπάρχουν στιγμές που η ίδια η πραγματικότητα σπρώχνει τον άνθρωπο στην παραϊατρική, στην αυτοδιάγνωση, στις «συμβουλές» του διαδικτύου και στις κάθε λογής υποσχέσεις. Και μετά αναρωτιόμαστε γιατί ο κόσμος δεν εμπιστεύεται. Μήπως, λοιπόν, πρέπει κάποια στιγμή να αφήσουμε αυτούς που ξέρουν να κάνουν τη δουλειά τους; Ή μήπως φοβόμαστε ότι, αν το κάνουμε, θα ξεμπροστιαστεί ολόκληρο το σάπιο σύστημα που κρύβεται πίσω από την ταλαιπωρία του πολίτη; Και ενώ όλα αυτά συμβαίνουν, εμείς τρώμε καθημερινά τα μικρά και τα μεγάλα χαστούκια. Πρόστιμο για τη μάσκα. Πρόστιμο για τη γάζα που έληξε στο φαρμακείο του αυτοκινήτου. Ποια γάζα, ρε παιδιά; Εδώ υπάρχουν γιατροί που χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να τους βοηθήσει να «σώσουν» έναν άνθρωπο — και εμείς κυνηγάμε τον πολίτη επειδή έληξε η γάζα στο κουτί πρώτων βοηθειών; Μήπως χάσαμε κάπου το μέτρο; Και μέσα σε όλα αυτά, υπάρχει και η καθαρίστρια. Της ζητήσαμε άραγε πίσω τα δεδουλευμένα; Της ζητήσαμε να επιστρέψει τα χρήματα επειδή το απολυτήριό της κρίθηκε πλαστό; Και τι γίνεται με την ιδιωτική κλινική; Με τους υπεύθυνους; Με τους «συνέταιρους»; Με όλους εκείνους που ενδεχομένως γνώριζαν, συμμετείχαν ή απλώς έκαναν πως δεν έβλεπαν; Γιατί είναι εύκολο να χτυπάς τον αδύναμο. Δύσκολο είναι να σηκώσεις το βλέμμα ψηλά. Και κάπως έτσι φτάνουμε στα Τέμπη. Μαζωνάκη, μπες κι εσύ στη λίστα. Όχι γιατί η δική σου ιστορία είναι ίδια με των ανθρώπων που χάθηκαν. Αλλά γιατί η μοναξιά, η εγκατάλειψη, η αδιαφορία και η ανάγκη του ανθρώπου να ακουστεί δεν έχουν πάντα διαφορετικό πρόσωπο. Σήμερα η βενζίνη ξεπερνά τα δύο ευρώ. Η υγεία δοκιμάζεται. Η εμπιστοσύνη δοκιμάζεται. Η κοινωνική συνοχή δοκιμάζεται. Κι εμείς; Εμείς κοιτάμε, προσπερνάμε και σχολιάζουμε. Και φυσικά θυμώνουμε για πέντε λεπτά. Μέχρι να έρθει το επόμενο χαστούκι. Ίσως, τελικά, αυτό να είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα της εποχής μας: όχι ότι δεν έχουμε φωνή, αλλά ότι έχουμε συνηθίσει να ακούμε τα πάντα και να μη νιώθουμε τίποτα. Ο Κάβος στέκει εκεί, η γοργόνα περιμένει... Και ο Άνθρωπος; Ο Άνθρωπος ακόμη ψάχνει κάποιον να τον δει πραγματικά. Όχι να τον χειροκροτήσει.

Να τον δει!

Αθανασία Παπαδοπούλου

15/9/2026

ΞΕΘΩΡΙΑΣΕ

 Ξεθώριασε η ανθρωπιά.

Ξεθώριασε ο σεβασμός. Ξεθώριασε η ντροπή. Ξεθώριασε ακόμη και η αξία της ανθρώπινης ζωής, που μοιάζει πολλές φορές να μετριέται ανάλογα με το πόσο γνωστό είναι το όνομα, πόσο δυνατή είναι η φωνή ή πόσα βλέμματα μπορεί να συγκεντρώσει μια οθόνη.

Κι όμως, πίσω από κάθε άνθρωπο υπάρχει μια ζωή. Ένας άνθρωπος που κάθε μέρα ξεφτιλίζεται, παλεύοντας για την υγεία του, για μια αξιοπρεπή περίθαλψη, για ένα ραντεβού, για ένα κρεβάτι, για μια διάγνωση. Ένας άνθρωπος που δεν έχει κάμερες γύρω του, ούτε χιλιάδες ακολούθους. Μόνο την αγωνία του.

Ξεθώριασε η αξιοπρέπεια μπροστά στη λαμογιά των υψηλά ισταμένων. Ξεθώριασε η αλληλεγγύη μπροστά στον άνθρωπο που «τρώει» τον απέναντι άνθρωπο με κάθε τρόπο: με κακία, με συκοφαντία, με αδιαφορία, με ένα χαμόγελο που κρύβει παγίδα.

Και κάπου εκεί βρίσκεται και η ιστορία μιας φοιτήτριας. Ενός ανθρώπου που περίμενε βοήθεια από έναν καθηγητή, που προσπάθησε να σταθεί δίπλα της, αλλά τελικά δεν βοηθήθηκε. Κι όχι μόνο αυτό. Βρέθηκε αντιμέτωπη με μια παγίδα. Είναι κακία; Είναι αδιαφορία; Είναι εξουσία που ξέχασε τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος;

Ξεθώριασαν και τα πρόσωπα που κάποτε αγαπήσαμε. Ο Κόκκοτας, η Μάρω Κοντού και τόσοι άλλοι άνθρωποι που άφησαν το αποτύπωμά τους στον πολιτισμό μας, σήμερα μοιάζουν να σβήνουν από τη συλλογική μνήμη, καθώς κάθε μέρα ένας καινούργιος «διάσημος» παίρνει τη θέση του προηγούμενου. Ίσως αύριο να μείνει μόνο ένα fan club στα social media. Και πίσω από τη δημοσιότητα, κάποιοι γονείς που θα συνεχίσουν να θυμούνται το παιδί τους όταν όλοι οι υπόλοιποι θα έχουν προχωρήσει στο επόμενο θέμα.

Γιατί το παιδί που πέθανε σε ένα νοσοκομείο δεν ήταν απλώς «ένα περιστατικό». Ήταν του Κώστα και της Μαρίας. Είχε γονείς. Είχε σπίτι. Είχε όνειρα. Κι αν δεν γράφτηκε πουθενά, αν δεν έγινε είδηση, αυτό δεν σημαίνει πως η ζωή του άξιζε λιγότερο.

Ξεθώριασαν τα δημόσια νοσοκομεία στον βωμό των ιδιωτικών κλινικών; Ξεθώριασε η πίστη ότι το κράτος οφείλει να προστατεύει τον άνθρωπο όταν είναι πιο ευάλωτος;

Και μένει το ΕΣΥ.
Εσύ και το ΕΣΥ.
Εσύ, άνθρωπε που περιμένεις. Εσύ, που πονάς. Εσύ, που φοβάσαι. Εσύ, που ζητάς μόνο να σε αντιμετωπίσουν σαν άνθρωπο.

Υπάρχει ελπίδα;

Ή θα γίνουμε όλοι διάσημοι για πέντε λεπτά, στον βωμό ενός φακού και μιας τηλεοπτικής εικόνας;

Κι ίσως τελικά να πρέπει να θυμηθούμε τα λόγια του αείμνηστου Θανάση Βέγγου: στο τέλος της ζωής σου να έχεις μόνο δύο χέρια να σου τα κλείσουν. Τα πολλά είναι περιττά.

Αλήθεια, πολιτισμική αστυνομία πότε θα βγει στα social; Ή μήπως ξεθώριασε κι η τελευταία ελπίδα;

Γιατί εκεί που κάποτε υπήρχε άνθρωπος, σήμερα πολλές φορές υπάρχει μόνο… εικόνα.

Αθανασία Παπαδοπούλου
12-9-2026