Όταν το κέρδος και η άσφαλτος κόβουν το νήμα

 

Για τις αδικοχαμένες εργάτριες της ΒΙΟΛΑΝΤΑ και για τα παιδιά που έφυγαν φορώντας κασκόλ.

Δούλεψα κι εγώ νύχτα, σε ηλικία 22 ετών, σε εργοστάσιο παρόμοιο με τη ΒΙΟΛΑΝΤΑ.
Ήμουν τυχερή; Εκείνες άτυχες; Ή απλώς αναλώσιμες σε έναν κόσμο όπου το κέρδος προηγείται της ζωής;

Ο καπιταλισμός δεν ζητά πάντα αίμα φανερά. Το παίρνει σιωπηλά, μέσα από την αμέλεια, την εξάντληση, την «ευθύνη» που μεταφέρεται πάντα στον εργαζόμενο. Το πρότυπο του «μοναδικού εργαζόμενου» , διαθέσιμου, υπεύθυνου, πειθαρχημένου που τελικά οδηγεί συχνά στην αυτοεκμετάλλευση. Πέντε γυναίκες που θυσίαζαν τον ύπνο τους για να ζουν την ημέρα με τους δικούς τους, πλήρωσαν με τη ζωή τους αυτή τη σιωπηλή απαίτηση.

Λίγα λόγια, φτωχά συλλυπητήρια, και μετά η ζωή συνεχίζεται — όχι όμως για τους ανθρώπους που θα θυμούνται για πάντα ότι το νήμα της ζωής κόπηκε στον βωμό της αμέλειας και του χρήματος. Σκύβουμε το κεφάλι. Και σωπαίνουμε.

Κι ύστερα, ήρθε άλλο ένα θλιβερό γεγονός. Η βία της ασφάλτου. Όχι προμελετημένη. Όχι ρατσιστική. Όχι «οπαδική».
Επτά παιδιά πήγαν να δουν την ομάδα τους και έφυγαν αγκαλιασμένα για τον ουρανό. 21, 22, 23 χρονών. Σήμερα δεν υπάρχουν αντίπαλοι. Υπάρχουν μόνο άνθρωποι. Ο αθλητισμός οργανώθηκε με κανόνες, όχι οι ζωές μας.

Κάπου εκεί πάνω, οι πέντε εργάτριες αγκάλιασαν τα επτά παιδιά του ΠΑΟΚ, χωρίς να γνωρίζονται. Ας θυμόμαστε ότι οι τσακωμοί είναι μικροπρέπειες όταν άγνωστοι ξαφνικά αγκαλιάζονται. Γιατί στο τέλος, όλοι είμαστε άνθρωποι.

Αιωνία η μνήμη τους.

Αθανασία Παπαδοπούλου

27/1/2026

ΑΝΘΡΩΠΟΙ: Ή ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ Ή ΤΟΥ ΒΑΘΟΥΣ

   

Σε όσους δεν γύρισαν σπίτι και σε όσους ρίσκαραν τα πάντα για να γυρίσει κάποιος άλλος.

Ζούμε σε μια εποχή όπου ο θάνατος μπορεί να έρθει χωρίς προειδοποίηση. Όχι από επιλογή, όχι από ρίσκο που πήραμε συνειδητά, αλλά από μια σκεπή που ξεκολλά και πέφτει στο κεφάλι μας. Από έναν ανελκυστήρα που δεν συντηρήθηκε. Από ένα τρένο που δεν έπρεπε ποτέ να συγκρουστεί. Από έναν δρόμο που δεν συγχωρεί, μια νεροποντή που πνίγει, μια φωτιά που εξαπλώνεται ανεξέλεγκτα. Γεγονότα που μπορούν να συμβούν στον καθένα μας, απλώς επειδή βγήκαμε από το σπίτι.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι στατιστικές. Είναι θύματα αμέλειας, ανευθυνότητας, προχειρότητας. Θύματα αποφάσεων που πάρθηκαν από «μεγάλους», μακριά από την καθημερινότητα των «μικρών». Είναι ήρωες χωρίς να το έχουν επιλέξει. Γιατί ήρωας δεν είναι μόνο εκείνος που σώζει, αλλά και εκείνος που χάνεται άδικα και μας αναγκάζει να κοιτάξουμε κατάματα την αλήθεια.

Μέσα όμως σε αυτή τη σκληρή πραγματικότητα, υπάρχουν και οι άλλοι ήρωες. Εκείνοι που ρισκάρουν τη ζωή τους για να σώσουν κάποιον που δεν γνωρίζουν. Στα ναυάγια, στους δρόμους, στα φλεγόμενα σπίτια. Άνθρωποι που δεν περιμένουν εντολές, δεν ρωτούν «ποιος φταίει», δεν σκέφτονται το κόστος. Απλώς δρουν. Και χάρη σε αυτούς, κάποιοι ζουν.

Αυτοί οι ήρωες δεν φορούν πάντα στολές. Δεν ανήκουν σε μηχανισμούς εξουσίας. Είναι απλοί άνθρωποι. Μικρές ομάδες. Γείτονες. Περαστικοί. Εκεί κρύβεται μια αλήθεια που συχνά ξεχνάμε: δεν θα σωθούμε από τις κυβερνήσεις, ούτε από τους “μεγάλους”. Η ιστορία δείχνει ότι οι αλλαγές έρχονται όταν οι μικροί ενώνονται. Όταν οι πολλές μικρές δυνάμεις γίνονται μία μεγάλη.

Μας έχουν μάθει να περιμένουμε. Να ελπίζουμε ότι κάποιος από πάνω θα φροντίσει. Όμως αυτοί δεν έχουν υπολογίσει κάτι: τη δύναμή μας όταν είμαστε ενωμένοι. Όταν οι άνθρωποι του ύψους συναντιούνται, γίνονται κύμα. Και κανένα σύστημα δεν αντέχει ένα κύμα συνειδητοποιημένων ανθρώπων.

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά. Εκείνη που βλέπει έναν άνθρωπο να πέφτει στον δρόμο και δεν σκύβει να τον σηκώσει. Που προσπερνά, που κοιτάζει αλλού, που λέει «δεν είναι δικό μου θέμα». Η αγένεια στην οδήγηση, το μίσος στο τιμόνι, το κορνάρισμα, η προσπέραση του ασθενοφόρου, η έλλειψη σεβασμού στη ζωή. Μικρές καθημερινές πράξεις που δείχνουν πόσο βαθιά μπορούμε να πέσουμε.

Έχουμε γίνει, ως κοινωνία, είτε του ύψους είτε του βάθους. Δεν υπάρχει ουδέτερη στάση όταν κάποιος κινδυνεύει δίπλα σου. Ή θα απλώσεις το χέρι ή θα το τραβήξεις πίσω. Και αυτό δεν χτίζεται σε μια στιγμή κρίσης — χτίζεται από παιδί.

Εδώ βρίσκεται η μεγαλύτερη ευθύνη μας. Η παιδεία, τα σχολεία. Πώς είναι δυνατόν να μην υπάρχει ουσιαστική οδική ασφάλεια από μικρή ηλικία; Πώς να μαθαίνουν τα παιδιά να κυκλοφορούν, να σέβονται τη ζωή, να κατανοούν τον κίνδυνο; Πώς να μην υπάρχουν ψυχολόγοι μέσα στα σχολεία, άνθρωποι να ακούν, να στηρίζουν, να καλλιεργούν ενσυναίσθηση και κριτική σκέψη;

Γιατί αν μάθεις ένα παιδί να σκέφτεται, να σέβεται και να επιλέγει, τότε αργότερα μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Ακόμα κι αν μια κυβέρνηση του πει ότι «αυτό πρέπει να κάνεις». Αν θελήσει να πλέκει βελονάκι, θα το κάνει επειδή το διάλεξε. Κι αν θελήσει να γίνει μοδίστρα, θα γίνει άριστη, όχι επειδή του το επέβαλαν, αλλά επειδή είχε τη σκέψη και την ελευθερία να αποφασίσει μόνο του.

Όλα ξεκινούν από το σπίτι. Από το πώς μιλάμε, πώς οδηγούμε, πώς φερόμαστε στον αδύναμο. Από το αν μαθαίνουμε στα παιδιά να βοηθούν ή να προσπερνούν. Ο κόσμος έξω είναι γεμάτος κινδύνους που δεν ελέγχουμε. Αυτό που ελέγχουμε είναι ποιοι είμαστε όταν αυτοί οι κίνδυνοι εμφανίζονται μπροστά μας.

Γιατί στο τέλος, δεν θα μας κρίνουν οι νόμοι που δεν εφαρμόστηκαν, ούτε οι υποσχέσεις που δόθηκαν. Θα μας κρίνει αν όταν κάποιος έπεσε μπροστά μας, επιλέξαμε να σταθούμε όρθιοι. 

Αν γίναμε άνθρωποι του ύψους  ή αν χαθήκαμε στο βάθος!

Αθανασία Παπαδοπούλου

23/1/2026

https://www.youtube.com/watch?v=gHKQPqUHadc-ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗΝ ΕΡΤ ΟΡΕΣΤΙΑΔΟΣ -90 ΔΕΥΤΕΡΟΛΕΠΤΑ -16/12/2025

https://www.youtube.com/watch?v=CoXKJq7Jr2Y-ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ CITIZEN WEB RADIO ΑΓ.ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΡΗΤΗΣ-26/11/2025

ΤΕΛΙΚΑ ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ;

Είναι αυτός που στέκεται στο κέντρο της σκηνής, κάτω από τα φώτα, με το μικρόφωνο στο χέρι και το κοινό να τον χειροκροτεί;
Ή μήπως είναι όλοι εκείνοι που δεν φαίνονται ποτέ, αλλά χωρίς αυτούς η σκηνή θα έμενε σκοτεινή και σιωπηλή;

Ζούμε σε μια εποχή που μάθαμε να κοιτάμε μόνο μπροστά. Να θαυμάζουμε αυτόν που φαίνεται, αυτόν που λάμπει, αυτόν που ακούγεται. Τον τραγουδιστή. Τον καλλιτέχνη. Τον «επιτυχημένο».

Όμως πίσω από κάθε λάμψη υπάρχει ένας ολόκληρος κόσμος ανθρώπων που εργάζεται αθόρυβα.
Άνθρωποι που δεν τους βλέπεις, αλλά τους χρειάζεσαι.

Υπάρχουν οι στιχουργοί. Άνθρωποι που κάθονται μόνοι, με ένα χαρτί ή μια οθόνη, και μετατρέπουν τη ζωή σε λέξεις. Παίρνουν τον πόνο, την αγάπη, τη μοναξιά και την ελπίδα και τα κάνουν στίχους.
Στίχους που τραγουδιούνται από χιλιάδες στόματα, ενώ το όνομά τους σπάνια ακούγεται.
Κι όμως, χωρίς αυτούς, δεν θα υπήρχε ιστορία να ειπωθεί.

Υπάρχουν οι μουσικοί. Στέκονται δίπλα ή πίσω από τον τραγουδιστή. Κάνουν ατελείωτες πρόβες, κουβαλούν όργανα, παίζουν με ακρίβεια και ψυχή. Αν κάνουν λάθος, φαίνεται. Αν τα κάνουν όλα σωστά, θεωρείται δεδομένο. Κι όμως, χωρίς αυτούς, ο τραγουδιστής θα στεκόταν μόνος, μέσα στη σιωπή.

Υπάρχουν οι ηχολήπτες. Δεν τους βλέπει κανείς, αλλά αν κάτι πάει στραβά, το καταλαβαίνουν όλοι.
Ρυθμίζουν ήχους, φωνές, ανάσες. Κρατούν την ισορροπία ανάμεσα στο χάος και την αρμονία.
Και όλα αυτά, χωρίς χειροκρότημα.

Υπάρχουν οι φωτιστές, οι βιντεογράφοι, οι γραφίστες. Εκείνοι που δίνουν εικόνα στο συναίσθημα.
Το φως που πέφτει τη σωστή στιγμή. Το πλάνο που συγκινεί. Το εξώφυλλο που τραβά το βλέμμα.
Δημιουργούν ατμόσφαιρα χωρίς να ζητούν αναγνώριση.

Υπάρχουν οι μακιγιέρ και οι άνθρωποι της εμφάνισης. Οι τελευταίοι που αγγίζουν τον καλλιτέχνη πριν βγει στη σκηνή. Του δίνουν σιγουριά. Τον κάνουν να νιώθει έτοιμος. Κι όμως, μένουν πάντα πίσω από την κουρτίνα.

Πριν βγει ο ηθοποιός στη σκηνή, έχει έρθει ο θεατρικός συγγραφέας να γράψει τις λέξεις. Ο σκηνοθέτης να δώσει κατεύθυνση. Ο δραματουργός να ενώσει το νόημα. Ο σκηνογράφος να χτίσει τον χώρο. Ο ενδυματολόγος να ντύσει το σώμα. Ο μακιγιέρ να φτιάξει το πρόσωπο. Ο κομμωτής να δώσει μορφή στην εικόνα. Πριν ακουστεί η φωνή, ο ηχολήπτης ρύθμισε τον ήχο. Ο φωτιστής έστησε το φως. Ο stage manager κράτησε τον χρόνο. Ο φροντιστής σκηνής έβαλε τα αντικείμενα στη θέση τους. Πριν χειροκροτήσει το κοινό, ο παραγωγός ρίσκαρε. Ο ταμίας άνοιξε το θέατρο. Ο ταξιθέτης έβαλε τον κόσμο στις θέσεις του. Και όταν όλα τελείωσαν, μπήκαν οι καθαρίστριες. Πρώτες στην αρχή της επόμενης μέρας. Τελευταίες στο τέλος της νύχτας.

Υπάρχουν οι σεκιούριτι. Στέκονται όρθιοι για ώρες. Προστατεύουν. Δεν απολαμβάνουν τη μουσική. Δεν τραγουδούν. Κάνουν τη δουλειά τους για να μπορούν όλοι οι άλλοι να νιώθουν ασφαλείς.

Υπάρχουν οι σερβιτόροι. Τρέχουν ανάμεσα σε τραπέζια με ένα χαμόγελο, ακόμα κι όταν έχουν εξαντληθεί. Βλέπουν τη λάμψη από μακριά. Κρατούν τον χώρο ζωντανό.

Υπάρχουν οι πραγματικοί εθελοντές. Σε δομές, σε κοινωνικά παντοπωλεία, σε δράσεις που δεν βγαίνουν στα φώτα. Δίνουν χρόνο, δύναμη και ψυχή χωρίς αντάλλαγμα.

Και υπάρχουν κι εκείνοι που δεν βρίσκονται καν στον χώρο. Η οικογένεια. Οι φίλοι. Οι άνθρωποι που στηρίζουν όταν δεν υπάρχει δουλειά, όταν υπάρχει αμφιβολία, όταν έρχεται η κούραση. Κάποιες φορές κάθονται σε μια καρέκλα ή σε ένα σκαμπό, σε μια γωνιά του μπαρ. Μόνοι, αθόρυβοι, χαρούμενοι για τον δικό τους άνθρωπο. Δεν φαίνονται πουθενά. Κι όμως, είναι το θεμέλιο όλων.

Το ίδιο και με τον συγγραφέα. Πριν φανεί το όνομά του στο εξώφυλλο, υπήρξε η σιωπή και ο χρόνος.
Ο επιμελητής, ο διορθωτής, ο εκδότης, ο γραφίστας, ο σελιδοποιός, ο τυπογράφος, ο διανομέας, ο βιβλιοπώλης.

Και κάπου αλλού, η οικογένεια και οι φίλοι. Άνθρωποι που κρατούν χώρο και χρόνο για να γραφτεί ένα βιβλίο. Στο τέλος μένει ένα όνομα. Αλλά το βιβλίο το έφτιαξαν πολλοί.

Γιατί ο Β’ ρόλος δεν είναι μικρός. Είναι μελετημένος. Είναι αναγκαίος. Όπως οι δεύτερες φωνές στη μουσική: Αν δεν τις ακούσεις συνειδητά, νομίζεις ότι δεν υπάρχουν. Αν όμως λείψουν, καταρρέει όλο το τραγούδι.

Και αυτό δεν ισχύει μόνο στην τέχνη. Ισχύει και στη ζωή.

Το ότι είμαστε καλά δεν είναι μόνο θέμα επίγνωσης. Είναι και οι άνθρωποι γύρω μας, η οικογένεια, ο σύντροφος, ο φίλος που στέκεται δίπλα, όχι μπροστά.

Αν θέλεις να κρίνεις έναν άνθρωπο, μην τον κοιτάξεις πάνω στη σκηνή. Εκεί όλοι παίζουν ρόλους. Δες τον κάτω από τη σκηνή. Πώς μιλά στον ηχολήπτη. Πώς φέρεται στη σερβιτόρα. Αν λέει «ευχαριστώ» στην καθαρίστρια. Εκεί φαίνεται ο άνθρωπος.

Τελικά, ποιος είναι ο πρωταγωνιστής; Ίσως να μην είναι ένας, ίσως να είναι όλοι. Γιατί χωρίς αυτούς που δεν φαίνονται, δεν υπάρχει σκηνή. Και χωρίς σκηνή, δεν υπάρχει λάμψη. Κι αν υπήρχε ένα πραγματικά δίκαιο χειροκρότημα, δεν θα πήγαινε μπροστά. Θα πήγαινε πίσω από την αυλαία.

Oscar, λοιπόν, στον άνθρωπο πίσω από τη σκηνή. Σε όλους εκείνους που κρατούν την ιστορία όρθια!

Αθανασία Παπαδοπούλου

10-1-2026